สถิติน่ารู้

ปรากฏการณ์ครอบครัวข้ามรุ่น

กาญจนา เทียนลาย This email address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it.

ครอบครัวข้ามรุ่น” หรือครอบครัวแหว่งกลาง หมายถึง ครอบครัวที่มีเฉพาะรุ่นปู่ย่า/ตายายกับรุ่นหลานอาศัยอยู่ร่วมกัน เท่านั้น (โดยไม่คำนึงว่าหลานจะอายุเท่าใด) และไม่มีคนรุ่นอื่นอาศัยอยู่ด้วย เกิดขึ้นเนื่องจาก คนวัยทำงานหรือคนรุ่นกลางย้ายถิ่นจากชนบทเข้าสู่เมืองเพื่อหางานทำ ครั้นเมื่อมีลูก ก็นำมาฝากไว้กับปู่ย่า/ตายายเพื่อเลี้ยงดู แม้ว่าคนวัยทำงานจะไม่ได้ต้องการทิ้งเด็กๆ ไว้กับปู่ย่า/ตายายก็ตาม

จากข้อมูลการสำรวจสภาวะการทำงานของประชากร ปี 2530–2556 พบว่า จำนวนและร้อยละของครอบครัวข้ามรุ่นเพิ่มขึ้น โดยในปี 2530 มีร้อยละ 0.95 ต่อมาอีก 26 ปี มีครอบครัวข้ามรุ่นร้อยละ 2.07 แม้ดูเหมือนว่าเปลี่ยนแปลงเพียงเล็กน้อยแต่ผลกระทบที่เกิดขึ้นเป็นสิ่งที่น่าสนใจมากกว่าตัวเลข

คนวัยทำงานหรือพ่อแม่ย้ายถิ่นคิดว่าการให้ลูกอยู่กับปู่ย่า/ตายายน่าจะเป็นผลดีและปลอดภัยกับลูกในระหว่างที่ตนเองไปทำงานในเมือง แต่ในขณะเดียวก็ส่งผลให้การใช้ชีวิตของคนรุ่นปู่ย่า/ตายายมีความยากลำบากมากยิ่งขึ้น ด้วยปัญหาทางสุขภาพ การแบกรับภาระเลี้ยงดูหลาน รายจ่ายที่เพิ่มขึ้น ในขณะที่หากไม่ได้รับเงินส่งกลับ หรือไม่ได้รับการติดต่อจากลูกของตนก็ยิ่งส่งผลให้มีความยากลำบากมากขึ้นกว่าเดิม นอกจากนี้ยังมีผลกระทบทางด้านความผูกพันระหว่างพ่อแม่ผู้ย้ายถิ่นและลูกในถิ่นต้นทางที่อาจจะน้อยลงอีกด้วย

ครอบครัวข้ามรุ่นมิได้มีแต่ผลกระทบทางด้านลบเท่านั้น ผลในด้านบวกก็มีเช่น การที่ปู่ย่า/ตายายได้อยู่กับเด็กๆ ก็จะรู้สึกไม่เหงา ดีกว่าไม่มีเด็กๆ และเด็กได้กลายเป็นตัวเชื่อมทำให้พ่อแม่ผู้ย้ายถิ่นติดต่อกลับมายังรุ่นปู่ย่า/ตายายเพิ่มขึ้นอีกด้วย

ตารางแสดงจำนวนและร้อยละของครอบครัวข้ามรุ่น

ปีจำนวนร้อยละ
2530 107494 0.95
2540 168396 0.10
2550 359092 1.97
2556 405615 2.07

 ที่มา : สำนักงานสถิติแห่งชาติ, การสำรวจภาวะการทำงานของประชากรไตรมาสที่ 3 พ.ศ. 2530–2556

Since 25 December 2012