เวทีวิจัยประชากรและสังคม

Active Couch Potato ประชากรวิถีใหม่

นุชราภรณ์ เลี้ยงรื่นรมย์
This email address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it.

 

หลายคนคงคุ้นเคยกับสำนวน “Couch Potato” ที่ชวนนึกถึงคน (ส่วนใหญ่ร่างอวบอ้วน) นั่งติดหนึบบนโซฟา มือถือถุงมันฝรั่งทอด (Couch = โซฟา, Potato = มันฝรั่ง) ซึ่งเป็นการเปรียบเปรยถึงคนที่มีพฤติกรรมติดดูทีวีทั้งวัน หรือที่พี่ไทยเรียกว่า “นั่งรากงอก” อยู่บนโซฟา วันๆ ไม่ทำ..อะไรนอกจากนั่งดูทีวี แถมเพิ่มความเสี่ยงติดกินขนมเกิดภาวะอ้วนลงพุงเข้าไปอีก “Couch Potato” จึงเป็นพฤติกรรมสุดโต่งที่หลายคนไม่คิดว่าตัวเองจะเป็น ทว่าในปัจจุบัน พฤติกรรมดังกล่าวกำลังแพร่หลายและกลายเป็นไลฟ์สไตล์ของใครหลายๆ คน โดยที่ดีกรีความติดหนึบบนโซฟาหรือเก้าอี้ยังคงนานเหมือนเดิม (หรือมากกว่าเดิม) แต่มีความหลากหลายในกิจกรรมมากกว่าการนั่งดูทีวี พฤติกรรมที่ว่านี้คือ พฤติกรรมเนือยนิ่ง (Sedentary Behavior) หรือพฤติกรรมที่ร่างกายมีการเคลื่อนไหวน้อยนั่นเอง

ด้วยความก้าวหน้าทางเทคโนโลยี วิถีชีวิตของคนในปัจจุบันจึงถูกปรับให้ไม่ต้องขยับมากเหมือนสมัยก่อน กิจกรรมส่วนใหญ่เอื้อต่อการเกิดพฤติกรรมเนือยนิ่ง ไม่ว่าจะเป็นการนั่งทำงานหน้าจอคอมพิวเตอร์/โน้ตบุ๊ค การนั่ง/นอนดูทีวี การนั่ง/นอนเล่นอินเทอร์เน็ตจากสมาร์ทโฟน/แทบเล็ต ใช้บริการช้อปปิ้งออนไลน์ อี-แบงกิ้ง และท่องโลกโซเชียลมีเดียต่างๆ เช่น เฟซบุ๊คอินสตาแกรม และไลน์ เป็นต้น อวัยวะหลักๆ ที่ขยับเหลือเพียงตากับนิ้วมือ

ปฏิเสธไม่ได้เลยว่าพฤติกรรมเหล่านี้กินเวลาเกือบทั้งหมดของวันของใครหลายๆ คน จากผลสำ..รวจการใช้เวลาแต่ละวันของคนไทยปี 2557 ของสถาบันวิจัยประชากรและสังคม มหาวิทยาลัยมหิดล เผยคนไทยมีกิจกรรมที่มีความเคลื่อนไหวน้อยเฉลี่ยวันละ 13.42 ชั่วโมง ในขณะที่มีกิจกรรมทางกายเฉลี่ยวันละ 2 ชั่วโมง กล่าวคือ กว่าครึ่งหนึ่งของวันเราแทบจะไม่ได้ขยับ และด้วยวิวัฒนาการทางเทคโนโลยีที่พัฒนาอย่างไม่หยุดยั้งบวกกับความนิยมในวิถีชีวิตติดอุปกรณ์สื่อสารที่นับวันจะมีฟังก์ชั่นให้ได้ติดหนึบกันนานขึ้น จำ..นวนชั่วโมงไม่ขยับของคนไทยจึงน่าจะขยับไปไกลกว่านี้

แน่นอน ผลกระทบที่ตามมาแบบเนียนๆ กับพฤติกรรมนิ่งๆ คือ “สุขภาพ” การที่ร่างกายคนเราไม่ได้เคลื่อนไหวเป็นระยะเวลานานย่อมส่งผลเสียต่อสุขภาพอย่างหลีกเลี่ยงไม่ได้ ผลการวิจัยหลายชิ้นระบุว่า พฤติกรรมเนือยนิ่งเป็นหนึ่งในปัจจัยเสี่ยงของโรคต่างๆ อาทิ โรคอ้วน หัวใจหลอดเลือด เบาหวาน รวมไปถึงพฤติกรรมการเข้าสังคม และผลการเรียนของเด็ก

แม้เทรนด์การออกกำลังกายและความตื่นตัวเรื่องสุขภาพจะได้รับความสนใจและความสำคัญมากขึ้น แต่สิ่งที่ทุกคนต้องตระหนักควบคู่ไปด้วยคือ การออกกำลังกายกับการไม่ขยับร่างกายเป็นตัวแปรอิสระกัน เกิดขึ้นต่างวาระต่างเวลา แต่ต่างส่งผลต่อสุขภาพทั้งคู่ การออกกำลังกายไม่สามารถลบล้างหรือทดแทนการไม่ขยับร่างกายของเราได้ แน่นอน ถ้าเราออกกำลังกายเราจะได้สุขภาพที่ดี แต่ถ้าขณะเดียวกันเรายังคงไม่ขยับร่างกายเป็นเวลานานๆ เราก็ยังคงมีความเสี่ยงต่อโรคเรื้อรังต่างๆ จึงเกิดคำศัพท์เรียกคนที่มีพฤติกรรมดังกล่าวว่า “Active Couch Potato” คือคนที่ออกกำลังกายเป็นประจำแต่ก็ยังมีพฤติกรรมไม่ขยับร่างกายเป็นเวลานานด้วย

ดังนั้น คนรักสุขภาพยุคใหม่นอกจากต้องหมั่นออกกำลังกายเป็นประจำแล้ว ยังต้องหมั่นขยับเขยื้อนร่างกายไม่ให้แน่นิ่งเป็นเวลานาน อาจจะด้วยการขัดจังหวะการนั่งนานๆ ด้วยการลุกขึ้นยืนยืดเส้นยืดสายทุกๆ 1 ชั่วโมง เดินไปหาเพื่อนร่วมงานที่โต๊ะแทนการโทรศัพท์หรือไลน์หา ยืนรีดผ้าระหว่างดูทีวี เป็นต้น เพื่อที่สุขภาพของคนรุ่นใหม่จะไม่ถูกบั่นทอนจากวิถีชีวิตและนวัตกรรมใหม่ๆ โดยไม่รู้ตัว

 

สมัครสมาชิกจดหมายข่าว

จดหมายข่าวฯ ราย 2 เดือน ปีละ 6 ฉบับ

กรุณากรอก e-mail ของท่าน

(ไม่เสียค่าใช้จ่ายใดๆ ทั้งสิ้น)



Since 25 December 2012